یک داروی مسکن رایج می‌تواند خواص ضد سرطانی داشته باشد

ایبوپروفن نامی آشناست – درمانی که برای همه چیز از سردرد گرفته تا دردهای قاعدگی استفاده می‌شود.

اما تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که این داروی روزمره ممکن است کاری بیش از تسکین ناراحتی انجام دهد. همچنین می‌تواند خواص ضد سرطانی داشته باشد.

همانطور که دانشمندان اطلاعات بیشتری در مورد ارتباط بین التهاب و سرطان کشف می‌کنند، نقش ایبوپروفن مورد توجه قرار می‌گیرد – و سوالات جذابی را در مورد چگونگی محافظت غیرمنتظره چیزی بسیار آشنا مطرح می‌کند.

ایبوپروفن متعلق به خانواده داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) است. ارتباط بین NSAIDs و پیشگیری از سرطان چیز جدیدی نیست: از سال ۱۹۸۳، شواهد بالینی، سولینداک – یک NSAID تجویزی قدیمی‌تر شبیه به ایبوپروفن – را با کاهش بروز سرطان روده بزرگ در بیماران خاص مرتبط می‌دانستند.

از آن زمان، محققان در حال بررسی این موضوع بوده‌اند که آیا این داروها می‌توانند به پیشگیری یا کند کردن روند سایر سرطان‌ها نیز کمک کنند یا خیر.

داروهای NSAID با مسدود کردن آنزیم‌هایی به نام سیکلواکسیژنازها (COX) عمل می‌کنند. دو نوع اصلی وجود دارد. COX-1 به محافظت از پوشش معده کمک می‌کند، عملکرد کلیه را حفظ می‌کند و در لخته شدن خون نقش دارد. از سوی دیگر، COX-2 باعث التهاب می‌شود.

بیشتر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، از جمله ایبوپروفن، هر دو را مهار می‌کنند، به همین دلیل پزشکان توصیه می‌کنند که آنها را با غذا مصرف کنید تا با معده خالی.

ایبوپروفن و سرطان آندومتر

یک مطالعه در سال 2025 نشان داد که ایبوپروفن ممکن است خطر ابتلا به سرطان آندومتر، شایع‌ترین نوع سرطان رحم، را که از پوشش رحم (آندومتر) شروع می‌شود و عمدتاً زنان را پس از یائسگی تحت تأثیر قرار می‌دهد، کاهش دهد.

یکی از بزرگترین عوامل خطر قابل پیشگیری برای سرطان آندومتر، اضافه وزن یا چاقی است، زیرا چربی اضافی بدن سطح استروژن را افزایش می‌دهد – هورمونی که می‌تواند رشد سلول‌های سرطانی را تحریک کند.

سایر عوامل خطر شامل سن بالاتر، درمان جایگزینی هورمون (به ویژه HRT فقط با استروژن)، دیابت و سندرم تخمدان پلی کیستیک است. شروع زودهنگام قاعدگی، یائسگی دیررس یا نداشتن فرزند نیز خطر را افزایش می‌دهد. علائم می‌تواند شامل خونریزی غیرطبیعی واژن، درد لگن و ناراحتی در هنگام رابطه جنسی باشد.

در مطالعه پروستات، ریه، روده بزرگ و تخمدان (PLCO)، داده‌های بیش از ۴۲۰۰۰ زن ۵۵ تا ۷۴ ساله طی ۱۲ سال مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

کسانی که گزارش دادند حداقل ۳۰ قرص ایبوپروفن در ماه مصرف می‌کنند، ۲۵٪ خطر ابتلا به سرطان آندومتر کمتری نسبت به کسانی که کمتر از چهار قرص در ماه مصرف می‌کنند، داشتند. اثر محافظتی در بین زنان مبتلا به بیماری قلبی قوی‌تر به نظر می‌رسد.

جالب توجه است که آسپرین – یکی دیگر از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی رایج – در این یا سایر مطالعات، ارتباط مشابهی با کاهش خطر نشان نداد. با این حال، آسپرین ممکن است به جلوگیری از بازگشت سرطان روده کمک کند.

سایر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، مانند ناپروکسن، برای پیشگیری از سرطان روده بزرگ، مثانه و سینه مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. به نظر می‌رسد اثربخشی این داروها به نوع سرطان، ژنتیک و بیماری‌های زمینه‌ای بستگی دارد.

پتانسیل گسترده‌تر ایبوپروفن
اثرات محافظتی احتمالی ایبوپروفن در برابر سرطان فراتر از سرطان آندومتر است. مطالعات نشان می‌دهد که این دارو همچنین ممکن است خطر ابتلا به سرطان روده، سینه، ریه و پروستات را کاهش دهد.

به عنوان مثال، افرادی که قبلاً سرطان روده داشتند و ایبوپروفن مصرف می‌کردند، کمتر احتمال داشت که عود بیماری را تجربه کنند. همچنین نشان داده شده است که ایبوپروفن رشد و بقای سرطان روده بزرگ را مهار می‌کند و برخی شواهد حتی نشان دهنده اثر محافظتی در برابر سرطان ریه در افراد سیگاری است.

التهاب از ویژگی‌های بارز سرطان است و ایبوپروفن، در اصل، ضد التهاب است.

این دارو با مسدود کردن فعالیت آنزیم COX-2، تولید پروستاگلاندین‌ها، پیام‌رسان‌های شیمیایی که باعث التهاب و رشد سلول – از جمله رشد سلول‌های سرطانی – می‌شوند را کاهش می‌دهد. سطح پایین‌تر پروستاگلاندین ممکن است رشد تومور را کند یا متوقف کند.

اما این تنها بخشی از داستان است. ایبوپروفن همچنین به نظر می‌رسد که بر ژن‌های مرتبط با سرطان مانند HIF-1α، NFκB و STAT3 تأثیر می‌گذارد، که به سلول‌های تومور کمک می‌کنند در شرایط کم اکسیژن زنده بمانند و در برابر درمان مقاومت کنند.

به نظر می‌رسد ایبوپروفن فعالیت این ژن‌ها را کاهش می‌دهد و سلول‌های سرطانی را آسیب‌پذیرتر می‌کند. همچنین می‌تواند نحوه بسته‌بندی DNA در سلول‌ها را تغییر دهد و به طور بالقوه سلول‌های سرطانی را به شیمی‌درمانی حساس‌تر کند.

یک نکته احتیاطی
اما همه تحقیقات به یک جهت اشاره نمی‌کنند. مطالعه‌ای شامل ۷۷۵۱ بیمار نشان داد که مصرف آسپرین پس از تشخیص سرطان آندومتر با مرگ و میر بالاتر مرتبط است، به ویژه در میان کسانی که قبل از تشخیص از آسپرین استفاده کرده بودند. به نظر می‌رسد سایر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) نیز خطر مرگ ناشی از سرطان را افزایش می‌دهند.

در مقابل، یک بررسی اخیر نشان داد که داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، به ویژه آسپرین، ممکن است خطر ابتلا به چندین سرطان را کاهش دهند – اگرچه استفاده منظم از سایر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی می‌تواند خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش دهد. این نتایج متناقض نشان می‌دهد که تعامل بین التهاب، ایمنی و سرطان چقدر پیچیده است.

با وجود این وعده، متخصصان نسبت به خوددرمانی با ایبوپروفن برای پیشگیری از سرطان هشدار می‌دهند. استفاده طولانی مدت یا با دوز بالای داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی می‌تواند عوارض جانبی جدی مانند زخم معده، خونریزی روده و آسیب کلیوی ایجاد کند.

به طور معمول، آنها ممکن است باعث مشکلات قلبی مانند حملات قلبی یا سکته مغزی شوند. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی همچنین با چندین دارو، از جمله وارفارین و برخی داروهای ضد افسردگی، تداخل دارند و خطر خونریزی و سایر عوارض را افزایش می‌دهند.

مرتبط: مرگ و میر ناشی از سرطان تا سال 2050 دو برابر می‌شود، مگر اینکه تغییراتی ایجاد کنیم، متخصص هشدار می‌دهد

این ایده که یک مسکن ساده می‌تواند به پیشگیری از سرطان کمک کند، هم هیجان‌انگیز و هم تحریک‌آمیز است. اگر مطالعات آینده این یافته‌ها را تأیید کنند، ایبوپروفن ممکن است روزی بخشی از یک استراتژی گسترده‌تر برای کاهش خطر سرطان، به ویژه در گروه‌های پرخطر، باشد.

در حال حاضر، کارشناسان معتقدند که عاقلانه‌تر است که بر پیشگیری مبتنی بر سبک زندگی تمرکز کنیم: خوردن غذاهای ضدالتهاب، حفظ وزن سالم و فعالیت بدنی.

داروهای روزمره ممکن است هنوز نویدبخش باشند، اما تا زمانی که علم به این موضوع پی نبرد، ایمن‌ترین نسخه برای پیشگیری از سرطان قدیمی‌ترین نسخه است: خوب غذا بخورید، مرتباً حرکت کنید و قبل از مصرف قرص به پزشک خود گوش دهید.

لينک منبع